Back to articles
THE DIGEST
De Art Deco koopgids: vijf dingen die u moet weten
Uitgesproken geometrie, exotisch fineer en een generatie ontwerpers die interieurs voorgoed veranderde. Dit moet u weten voordat u vintage Art Deco meubels koopt - en wat nu het verzamelen waard is.
Art Deco is zo'n stijl die er direct herkenbaar uitziet, en bij nadere beschouwing aanzienlijk meer beloont dan hij aanvankelijk doet vermoeden. De uitgesprokenheid is onmiskenbaar - de geometrie, het lakwerk, het gevoel dat elk oppervlak als statement is bedacht. Maar de periode is breder dan de meeste mensen beseffen, het scala aan ontwerpers gevarieerder, en het verschil tussen een origineel stuk en een latere reproductie gewichtiger dan de visuele gelijkenis doet vermoeden. Bent u op zoek naar vintage Art Deco meubels, dan is dit wat u moet weten voordat u koopt.
1. Art Deco is breder dan u misschien denkt
De stijl ontleent zijn naam aan de Exposition Internationale des Arts Décoratifs et Industriels Modernes, gehouden in Parijs in 1925; de tentoonstelling die een beeldtaal uitkristalliseerde die zich in het voorgaande decennium al in Europa en Amerika ontwikkelde. Wat eronder valt is breed: Franse luxemeubels uit de jaren '20 en '30, vaak uitgevoerd in ebbenhout, lakwerk en exotisch fineer, met een vakmanschap dat kon wedijveren met alles wat de achttiende eeuw voortbracht; Amerikaanse Art Deco, die de geometrie door een meer industriële, door wolkenkrabbers beïnvloede lens haalde; en een Britse stroming die beide invloeden opnam in iets terughoudenders. De meubels van Jacques-Émile Ruhlmann, misschien wel dé bepalende Franse Art Deco-maker, delen qua register vrijwel niets met Paul Frankls New Yorkse Skyscraper-boekenkasten uit dezelfde periode, ook al zijn beide volledig en terecht Art Deco. Weten uit welke traditie het stuk komt waarnaar u kijkt, is de eerste discipline van goed kopen in deze categorie.
2. Deze materialen bepalen Art Deco meubels
Art Deco meubels spreken meer dan bijna elke andere stijl via hun materialen. Zebrano, macassar-ebbenhout, vogeloogesdoorn, wortelnoten, palissander: exotisch fineer, met precisie aangebracht om tekening en nerf te tonen. Lakwerk in zwart, rood en crème, beïnvloed door Aziatische tradities en toegepast met een bijna architecturaal zelfvertrouwen. Chroom en glas, vooral in de Amerikaanse en Britse varianten, als weerspiegeling van de fascinatie van die periode voor moderniteit. Jean Dunands buitengewone gelakte panelen, Jules Leleus ingetogen marqueterie, Eileen Grays gelakte kamerschermen en bijzettafels - allemaal in de eerste plaats leesbaar via het materiaal. Wanneer u een stuk vindt waarvan de materialen goed aanvoelen - rijk, specifiek, weloverwogen - is dat het eerste signaal dat u zich op het juiste terrein bevindt. Wanneer de materialen generiek of vervangen aanvoelen, verdient het stuk nauwkeuriger onderzoek.
““Weten uit welke traditie het stuk komt waarnaar u kijkt, is de eerste discipline van goed kopen in deze categorie.””
3. Eileen Gray verdient haar eigen alinea
Geen lijst van Art Deco-ontwerpers is compleet zonder Eileen Gray, en geen serieuze collectie uit deze periode kan om haar werk heen. Geboren in Ierland, opgeleid in Parijs en tot laat in haar lange leven stelselmatig over het hoofd gezien, maakte Gray meubels die de vormzekerheid van Art Deco combineerden met een functionalisme dat zijn tijd ver vooruit was. Haar E.1027-bijzettafel - in hoogte verstelbaar, ontworpen om over een daybed te schuiven - is een van de meest gekopieerde ontwerpen van de twintigste eeuw. Haar Bibendum-stoel, met zijn ronde gestoffeerde armleuningen, beweegt zich met volkomen gemak tussen sculptuur en meubel. Voor veel kopers zijn geautoriseerde heruitgaven de juiste route - het ontwerp in huis, gemaakt volgens dezelfde specificaties. Originele stukken verschijnen zelden en tegen serieuze veilingprijzen: aankopen op museumniveau voor kopers die daartoe in staat zijn.
4. Reproducties van Art Deco zijn overal - en niet altijd een probleem
De uitgesproken geometrie en industriële materialen van Art Deco maakten de stijl zeer geschikt voor reproductie, wat betekent dat de markt ruim voorzien is van stukken die in de stijl zijn gemaakt zonder uit de periode te stammen. Een goed gemaakte reproductie uit de jaren '80 van een Art Deco cocktailkast in de juiste materialen is iets anders dan een origineel stuk uit de jaren '30, maar het kan nog steeds een goed meubelstuk zijn. Het probleem ontstaat wanneer een reproductie wordt gepresenteerd of geprijsd als origineel. Tekenen dat een stuk werkelijk uit de periode stamt: sporen van handwerk bij de verbindingen en het fineer, passende slijtage op contactpunten (handgrepen, randen, poten), materialen die passen bij de periode en, idealiter, herkomstdocumentatie. Tekenen om met scepsis te benaderen: machinaal perfect fineer zonder variatie, beslag dat er nieuw uitziet, constructiemethoden die niet passen bij vooroorlogs meubelmakerswerk.
5. Het middensegment is vaak waar de echte waarde zit
De grote namen - Ruhlmann, Gray, Donald Deskey, Gilbert Rohde - leveren stukken op die, wanneer ze verschijnen, een serieuze investering vergen. Maar Art Deco meubels bestaan in elke prijsklasse, en het middensegment is bijzonder lonend voor kopers die weten waarnaar ze kijken. Britse Art Deco cocktailkasten, bijzettafels met krachtig geometrisch inlegwerk, gestoffeerde fauteuils met de karakteristieke getrapte of gebogen rugvormen van de periode: die verschijnen regelmatig op de vintagemarkt tegen prijzen die hun decoratieve kwaliteit weerspiegelen, maar nog niet de volledige historische betekenis van de stijl. De periode bracht enorme hoeveelheden goed gemaakte, commercieel geproduceerde meubels voort die de esthetische taal van de Parijse luxemakers opnamen en naar gewone huizen brachten.
Het vragen waard…
1. Welke Art Deco-ontwerpers zijn het meest verzamelwaardig?
Begin met Jacques-Émile Ruhlmann, de bepalende Franse maker van de periode. Eileen Gray voor het meest radicale denken van het tijdperk. Paul Frankl voor Amerikaanse Deco. Jules Leleu voor ingetogen marqueterie. Elk vertegenwoordigt een eigen stroming binnen de stijl, en een ander instappunt afhankelijk van waar u zich toe aangetrokken voelt.
2. Zijn vintage Art Deco meubels een goede investering?
Het middensegment is momenteel ondergewaardeerd in verhouding tot het historische gewicht van de periode. Stukken die de esthetiek van de Parijse luxemakers opnamen, zonder al volledige erkenning op de verzamelaarsmarkt te genieten, vertegenwoordigen werkelijke waarde voor kopers die weten waar ze op moeten letten.
3. Zijn Art Deco-reproducties het kopen waard?
Een goed gemaakte reproductie uit de jaren '80 in periodegetrouwe materialen is nog steeds een goed meubelstuk. Het probleem is niet de reproductie, maar de verkeerde voorstelling van zaken. Als een stuk wordt geprijsd en verkocht als origineel, is dat een ander gesprek. Weet wat u koopt en betaal daarnaar.
4. Hoe weet ik of een Art Deco meubelstuk origineel is?
Let op handgemaakt houtwerk, passende slijtage op contactpunten, materialen die consistent zijn met de periode en herkomstdocumentatie. Machinaal perfect fineer en nieuw ogend beslag zijn de meest voorkomende tekenen van een latere reproductie.
Shop vintage Art Deco meubels op Vinterior bij onze vertrouwde verkopers.
