Icilio Federico Joni 1866 tot 1946. Italiaans. Beschilderd houten tavolette boekband. De Biccherna-esthetiek. Ingelijst. Siena. Sienees. Toscane.

Icilio Federico Joni.
Italiaans (geb. 1866 - overl. 1946).
Geschilderd gesso, verguld en houten tavolette boekbandomslag in de Sienese Biccherna-esthetiek.
Afmetingen boekband: 11 x 8,1 inch (28 x 20,5 cm).
Afmetingen lijst: 16 x 13 inch (40,5 x 33 cm).

Dit schilderij is te koop via Big Sky Fine Art in het Engelse graafschap Dorset. Het betreft een olieverfschilderij van Henry Robinson Hall, ca. 1890. Het schilderij wordt aangeboden in de bijbehorende lijst (zoals afgebeeld), waarbij enkele kleine beschadigingen aan de profilering zijn hersteld. De passe-partout is vervangen door een hedendaagse keuze die goed aansluit bij de lijst en de sfeer van het schilderij. Het schilderij verkeert in goede decoratieve staat, passend bij de leeftijd, en is direct ophangklaar. Gesigneerd linksonder.

Goed nieuws voor onze klanten in de Verenigde Staten!
Vanaf 24 juli 2026 worden de originele kunstwerken die wij verkopen ingedeeld onder hoofdstuk 97 van het Amerikaanse Harmonized Tariff Schedule (HTS) en zijn daarmee vrijgesteld van de aanvullende invoertarieven van Section 301 die in februari 2026 zijn ingevoerd. Dit betekent dat dit kunstwerk zonder die aanvullende tarieven de Verenigde Staten kan worden ingevoerd. Amerikaanse klanten kunnen daardoor met vertrouwen bij ons kopen, zonder het risico op extra kosten door dit wereldwijde tarievenbeleid.

De normale Amerikaanse douaneprocedures en eventuele toepasselijke verkoop- of gebruiksbelastingen per staat blijven ongewijzigd.

De geschiedenis van deze panelen en hun maker is fascinerend en begint in het Siena van de 13e eeuw:

De Biccherna was de titel van de magistraat die van de 13e tot de 14e eeuw de functie van kanselier van financiën bekleedde voor de republiek en de stad Siena, in de Toscaanse regio van Italië. De archieven van dit ambt waren van groot belang, omdat Siena een van de vroegste en meest invloedrijke bankcentra van Italië en zelfs van Europa was. Het werd gebruikelijk om de bank- en belastingregisters van de regio bij te houden in grote boeken met beschilderde leren omslagen. Oorspronkelijk werden deze vervaardigd van hout en leer. In de wedijver om deze boeken steeds prestigieuzer te maken, werden de banden en panelen op de voor- en achterkant beschilderd door de belangrijkste kunstenaars van die tijd, zoals Giovanni di Paolo. Veel van deze overwegend wereldlijke omslagen zijn te zien in het Staatsarchief van Siena, gevestigd in het Palazzo Piccolomini.

De neogotiek van de 19e eeuw ontstond deels als reactie op de voortschrijdende industrialisering in Europa. De eenwording van Italië in de tweede helft van de 19e eeuw speelde echter ook een belangrijke rol. Dit leidde tot de sluiting en inkrimping van veel religieuze instellingen, waardoor duizenden kunstwerken uit de Middeleeuwen en de vroege Renaissance werden verspreid. Veel aristocratische en burgerlijke families hadden moeite om schulden af te lossen of simpelweg de eindjes aan elkaar te knopen, en verkochten daarom hun privécollecties en familieerfstukken. De instroom van goederen op de antiekmarkt zorgde voor veel werk voor Italiaanse restaurateurs en ambachtslieden, omdat veel van deze stukken gereinigd, gerepareerd en, in lijn met de interventionistische smaak van die tijd, ingrijpend gerestaureerd moesten worden voordat ze konden worden doorverkocht, vaak aan buitenlandse kopers. Deze vroege Italiaanse werken raakten zo in de mode dat de vraag al snel het aanbod overtrof. Dit gaf op zijn beurt aanleiding tot een nieuw type kunstenaar-ambachtsman die in staat was steeds overtuigender reproducties, imitaties en regelrechte vervalsingen te vervaardigen.

Siena werd vanzelfsprekend het middelpunt van deze bloeiende nijverheid, dankzij de buitengewone continuïteit in traditionele ambachtelijke vaardigheden. Deze technische expertise was van generatie op generatie doorgegeven, en het was misschien onvermijdelijk dat een aantal kunstenaars met echt talent, commercieel instinct en een oprechte liefde voor en kennis van de oude Sienese kunst hun vaardigheden aanpasten aan deze nieuwe marktomstandigheden. Tot deze kunstenaars behoorden Igino Gottardi, Alceo Dossena, Fulvio Corsini, Umberto Giunti, Bruno Marzi en Icilio Federico Joni. Hun werken belandden in vrijwel elke grote kunstgalerie, elk museum en elke privécollectie ter wereld. Joni was de beroemdste van hen en werd de "Prins der Sienese Vervalsers" genoemd.

Deze kunstenaars opereerden doorgaans niet in het geheim, althans niet wat betreft het grootste deel van hun leveringen aan de kunsthandelaren van Florence, Venetië en Rome. Opmerkelijk is dat zij werkten in de nabijheid van de kantoren waar exportvergunningen werden verleend, en dat zij zo'n vergunning alleen konden verkrijgen door aan te tonen dat het werk een reproductie of vervalsing was van een veel oudere periode. De eerste leveringen vonden dan ook vaak plaats op basis van de verklaring dat het moderne imitaties van oude meesters betrof. De handelaren waren echter dikwijls gewetensloos en verkochten deze werken op hun beurt aan hun klanten als authentieke stukken.

In 2004 cureerde de Sienese kunsthistorica professor Gianna Mazzoni een grondig onderzochte en visueel weelderige tentoonstelling onder de titel "Falsi d'autore" (Vervalsingen van meesterkunstenaars). Deze tentoonstelling vertelde het verhaal van deze grote kunstvervalser en betoogde dat het tijd was hun werken een plaats te geven in de algemene geschiedenis van de Italiaanse kunst van de 19e en 20e eeuw.

Joni was de bekendste van de Sienese schilders en restaurateurs die imitaties vervaardigden van de houten panelen die dienstdeden als boekband, de Tavolette di Biccherna. Hij werd geboren in 1866 en bracht zijn hele leven door in de regio Siena. Hij was een klassiek opgeleid kunstenaar en werkte in diverse hoedanigheden in de Sienese kunstrestauratie. Hij restaureerde werken, vervaardigde werken en vervalste ronduit werken van beroemde meesters uit de Italiaanse Middeleeuwen en Renaissance.

Een van de vele gebieden waarop Joni uitblonk was het vervaardigen van Tavolette di Biccherna. Rond 1890 was hij een bedreven maker van imitatie-"gotische" altaarstukken en ontving hij een opdracht om een boekband te maken naar voorbeeld van die op een Tavola di Biccherna. Hoewel hij de stadsarchieven nooit had bezocht om de originelen te bestuderen, bouwde hij al snel een lucratieve handel op in het namaken van deze banden. Ironisch genoeg zijn zijn banden feitelijk anachronistisch: vanaf 1459 werden de houten panelen met leer gebonden, maar Joni voorzag zijn houten panelen van data na 1459. Zijn onopgemerkte imitatiebanden hebben een plaats gekregen in enkele van de grootste boekcollecties ter wereld, waaronder die van Hoe en Wilmerding. Joni vertelde later met graagte over gevallen waarbij de plaatselijke politie werd gewaarschuwd voor boeken die vermoedelijk gestolen waren uit de kathedraal van Siena of de staatsarchieven, om vervolgens te ontdekken dat ze van Joni afkomstig waren. Zelfs als imitaties herkend, hadden ze groot aanzien, zoals de opdracht van Lady Wantage voor een band in 1904 aantoont.

Joni en zijn mede-"vervalsers" werden soms volkomen legitiem ingeschakeld om hun vaardigheden aan te wenden voor het vervaardigen van getrouwe kopieën van authentieke werken, bijvoorbeeld wanneer een eigenaar een origineel wilde verkopen maar een minder waardevolle versie wilde behouden. Het bestaan van dergelijke kopieën leidde onvermijdelijk tot aanzienlijke verwarring, waarbij sommige kopieën als originelen werden beschouwd en omgekeerd. Sommige werken van Joni werden zo bewonderd - of dat nu met of zonder de wetenschap dat het vervalsingen waren, is onduidelijk - dat ze nauwgezet werden gekopieerd door andere kunstenaars, waardoor een subgenre van vervalsingen van vervalsingen ontstond. Over het geheel genomen bestond slechts een relatief klein deel van Joni's productie uit directe kopieën; zijn "eigen" vervalsingen waren moeilijker te herkennen. Hij was er zelfs trots op iets nieuws te scheppen, en schreef dat een kunstenaar "die een eigen kunstwerk schept, in navolging van de esthetiek van een oude meester, geen vervalser is; hij is op zijn slechtst een imitator, en hij schept iets van zichzelf".

Joni schreef zijn autobiografie (Memories of a Painter of Antique Pictures), ondanks het feit dat hem een aanzienlijk bedrag werd aangeboden om dit na te laten door een groot consortium van Italiaanse kunsthandelaren, die niet wilden dat hij de "praktijken" van de antiekshandel zou onthullen. Joni's autobiografie is omschreven als een klein meesterwerk in ambiguïteit, van dingen gezegd, niet gezegd en gesuggereerd. Het werk werd voor het eerst gepubliceerd in 1932 en een Engelse versie verscheen in 1936. Daarin beschreef hij zijn vervalsingsactiviteiten openlijk.

Joni leidde een avontuurlijk en interessant leven. Hij was een flamboyant figuur, kende veel invloedrijke mensen en was bevriend met vooraanstaande historici van zijn tijd, zoals Bernard Berenson. Hij was een onmiskenbaar getalenteerd schilder, vergulder en restaurateur met buitengewone mimetische kwaliteiten. Daarnaast had hij meerdere minnaressen, organiseerde hij optochten, bespeelde hij de mandoline en gebruikte hij zijn atelier, waar hij valken hield, als gymnasium!

Tegenwoordig worden Joni's vervalsingen op zichzelf hoog gewaardeerd. Er zijn ten minste 14 werken van Joni gedocumenteerd en meer zijn in omloop. Gezien de onmiskenbare schoonheid van zijn tavolette-banden is het niet verwonderlijk dat er een groeiende markt bestaat voor de beste van deze stukken, die inmiddels zelf echte antieke voorwerpen zijn. De Bridwell Library aan de Southern Methodist University in Dallas, Texas, bezit een zeldzame "echte" Joni, vervaardigd als opdracht voor een specifiek boek. Een ander exemplaar bevindt zich in de Beinecke Rare Book & Manuscript Library aan de Yale University in New Haven, Connecticut.

Dit kunstwerk dat wij nu te koop aanbieden is een houten paneel dat oorspronkelijk dienstdeed als boekband en werd vervaardigd door de beroemdste Italiaanse 'vervalser' Icilio Federico Joni. Het paneel is gemaakt naar voorbeeld van de panelen die in Siena werden geproduceerd in de 13e tot en met de 17e eeuw en bekendstaan als Tavolette di Biccherna.

© Big Sky Fine Art

Dit licht gewelfde houten omslag heeft een centraal paneel waarop een scène is geschilderd met drie figuren: een man en een vrouw op de voorgrond, hand in hand, en achter hen een hoge geestelijke, vermoedelijk een bisschop. Alle drie de figuren dragen rijkelijk versierde hofkleding. Het kan gaan om een huwelijks- of zegeningsceremonie. Op de achtergrond is een aangenaam open gebied te zien dat doet denken aan een ommuurde tuin binnen een stad. Boven de hoofdscène bevindt zich een kleiner paneel met drie heraldische schilden op een rij, waarvan het middelste de letters OPH draagt. Rondom de randen van het paneel bevinden zich brede vergulde stroken, rijkelijk versierd in een arabeskenpatroon. In elke hoek is een halfronde messing knop aangebracht. Het geheel is professioneel gerestaureerd en verkeert in uitstekende staat. De kleuren zijn werkelijk indrukwekkend. Het stuk is gemonteerd in een moderne zwarte baklijst achter museumkwaliteit antireflecterend glas, op een wijze die de driedimensionale kwaliteiten optimaal tot hun recht laat komen.

Wij bieden een professionele verzend- en bezorgservice aan, die gratis is voor klanten in het Verenigd Koninkrijk, Europa, de VS en Canada. Wereldwijde bezorging is ook mogelijk. Neem voor meer informatie contact met ons op.

Conditierapport:

Zeer goed.
Deze antieke boekband verkeert in zeer goede staat, passend bij de leeftijd. De lijst is nieuw en in uitstekende staat.

Aanvullende informatie over de afmetingen:

Afmetingen boekbandomslag: 11 x 8,1 inch (28 x 20,5 cm). Afmetingen lijst: 16 x 13 inch (40,5 x 33 cm).